ایمپلنت بهتراست یا دندان مصنوعی؟ مقایسه کامل برای انتخاب بهتر

ایمپلنت بهتر است یا دندان مصنوعی ، ممکن است به دلایل گوناگون یک یا چند دندان خود را از دست داده باشید. در چنین شرایطی، گزینه‌های درمانی مختلفی برای جایگزینی دندان‌های از دست رفته وجود دارد. رایج‌ترین روش‌ها شامل ایمپلنت دندان مشهد و دندان مصنوعی هستند. انتخاب بهترین روش برای شما به عوامل متعددی بستگی دارد؛ از جمله هزینه درمان، سلامت استخوان فک و بافت لثه، وضعیت دندان‌های باقی مانده و اولویت‌های شخصی شما.

هر یک از این روش‌ها، مزایا و محدودیت‌های خاص خود را دارند که باید پیش از تصمیم‌گیری به خوبی بررسی شوند. مهم است که تمامی انتظارات و نیازهای خود را با دندانپزشک در میان بگذارید و علاوه بر ایمپلنت و دندان مصنوعی، گزینه‌های دیگری مثل بریج دندان را نیز مدنظر قرار دهید.

هدف اصلی هر دو روش، بازگرداندن توانایی جویدن طبیعی است. بدون داشتن جایگزین مناسب، عمل جویدن می‌تواند با مشکل مواجه شود. علاوه بر این، استفاده از دندان‌های جایگزین به حفظ حالت عضلات صورت کمک می‌کند و از تغییرات ظاهری جلوگیری می‌کند. گفتار و تلفظ کلمات نیز بهبود می‌یابد، چرا که خالی بودن جای دندان‌ها ممکن است باعث اختلال در حرکت زبان و بیان صحیح برخی کلمات شود.

در نهایت، داشتن لبخندی کامل نه تنها ظاهر شما را بهبود می‌بخشد بلکه اعتماد به نفس شما را نیز افزایش می‌دهد. با وجود این، ایمپلنت و دندان مصنوعی تفاوت‌های قابل توجهی دارند که بررسی مزایا و معایب هر یک به صورت جداگانه به شما کمک می‌کند تصمیمی آگاهانه و مناسب برای شرایط خود اتخاذ کنید.

همچنین بخوانید >>> ایمپلنت در دوران بارداری

مقایسه کامل: دندان مصنوعی متحرک بهتر است یا ایمپلنت؟

آیا انتخاب بین دندان مصنوعی متحرک و ایمپلنت برای شما مناسب است؟ این پرسشی است که اغلب مراجعه‌کنندگان به مرکز تخصصی ایمپلنت دکتر صابر پوریا رضائی در جلسه مشاوره اولیه مطرح می‌کنند، به‌ویژه کسانی که سال‌ها از دندان مصنوعی استفاده کرده‌اند و دنبال راه حلی راحت‌تر، زیباتر و پایدارتر هستند.

در جدول زیر، با زبانی ساده و قابل فهم، مقایسه‌ای جامع و علمی بین دندان مصنوعی متحرک و ایمپلنت دندانی ارائه شده است. طی بیش از ده سال تجربه در کاشت ایمپلنت‌های کامل فک بالا و پایین، مشاهده کرده‌ام که بسیاری از بیماران ابتدا به سراغ دندان مصنوعی می‌روند، چون تصور می‌کنند این روش راحت‌تر، کم‌هزینه‌تر و بدون دردسر است. اما تجربه نشان داده که واقعیت کمی متفاوت است.

حالا بیایید بررسی کنیم که اصلی‌ترین تفاوت‌ها و مزایای ایمپلنت نسبت به دندان مصنوعی چیست:

ایمپلنت دندانی چیست و چرا یک گزینه ماندگار به شمار می‌رود؟

برای کاشت ایمپلنت، ضروری است که در ناحیه دندان از دست رفته، تراکم کافی استخوان فک وجود داشته باشد تا پایه ایمپلنت بتواند در بافت لثه و استخوان جای گیرد.

بر اساس آمار و مطالعات انجام شده در سال ۲۰۱۸، ایمپلنت به‌ویژه در بزرگسالان بین ۵۵ تا ۶۴ سال، محبوبیت بیشتری پیدا کرده است.

پیش از انجام جراحی، اگر ریشه دندان قبلی هنوز در محل وجود دارد، باید ابتدا خارج شود.

پس از پاکسازی محل، حفره‌ای در استخوان فک ایجاد می‌شود تا پایه ایمپلنت در آن قرار گیرد.

در ادامه، پایه فلزی ایمپلنت که معمولاً از جنس تیتانیوم است، در استخوان و لثه کاشته می‌شود.

این پایه نقش ریشه طبیعی دندان را ایفا می‌کند و با گذشت زمان و رشد استخوان اطراف آن، ثبات و استحکام لازم را به دست می‌آورد.

در مرحله پایانی، روکش ایمپلنت نصب می‌شود. این روکش که در ظاهر کاملاً مشابه دندان‌های طبیعی طراحی شده، به پایه متصل شده و ظاهر و عملکرد طبیعی دندان را بازمی‌گرداند.

مهم‌ترین مزایای ایمپلنت:

• طبیعی‌ترین احساس و ظاهر: ایمپلنت درست مثل دندان واقعی عمل می‌کند.

• دوام بالا: اگر به‌خوبی مراقبت شود، می‌تواند مادام‌العمر باشد.

• حفظ استخوان فک: برخلاف دندان مصنوعی، مانع تحلیل استخوان می‌شود.

• راحتی در خوردن و صحبت کردن: هیچ نگرانی از لغزش یا جابه‌جایی وجود ندارد.

همچنین بخوانید >>> جرم‌گیری دندان در مشهد

معایب ایمپلنت:

• هزینه اولیه بالاتر

• نیاز به جراحی و زمان طولانی‌تر برای تکمیل درمان

• مناسب نبودن برای برخی افراد با مشکلات خاص سلامتی یا تراکم استخوان کم

دندان مصنوعی چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

دندان مصنوعی یک پروتز متحرک است که روی لثه قرار می‌گیرد و می‌تواند جایگزین چند یا تمام دندان‌ها شود.

مهم‌ترین مزایای دندان مصنوعی:

• هزینه کمتر نسبت به ایمپلنت

• دسترسی سریع‌تر: معمولاً در مدت کوتاهی آماده می‌شود.

• گزینه مناسب برای افرادی که استخوان فک ضعیف دارند

معایب دندان مصنوعی:

• امکان لق شدن و نیاز به چسب دندان

• سختی در جویدن برخی غذاها

• تغییر تدریجی شکل لثه و استخوان فک

• نیاز به تعویض هر چند سال یک بار

کدام یک بهتر است؛ ایمپلنت یا دندان مصنوعی؟

انتخاب بهترین روش به شرایط شما بستگی دارد:

• اگر به دنبال یک راه‌حل دائمی و شبیه‌ترین گزینه به دندان طبیعی هستید و می‌توانید هزینه بیشتری بپردازید، ایمپلنت بهترین گزینه است.

• اگر بودجه محدود دارید یا مشکلات پزشکی مانع جراحی می‌شود، دندان مصنوعی می‌تواند جایگزین مناسبی باشد.

آمار و ارقام: چرا بیماران به ایمپلنت روی می‌آورند؟

طبق مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۳ در PubMed منتشر شد، بیش از ۶۷٪ افرادی که ابتدا از دندان مصنوعی متحرک استفاده می‌کردند، پس از مواجهه با مشکلات مختلف، ترجیح دادند ایمپلنت دندانی انجام دهند.

این تحقیق نشان داد که کیفیت زندگی این بیماران پس از ایمپلنت تا ۸۴٪ بهبود یافته است.

مطالعه‌ای دیگر که در همان سال در Journal of Clinical Implant Dentistry منتشر شد، نشان داد بیش از ۸۲٪ بیماران بالای ۵۰ سال که پیش‌تر دندان مصنوعی داشتند، پس از دریافت ایمپلنت، رضایت چشمگیری از عملکرد و کیفیت زندگی خود گزارش کردند.

همچنین، تحلیل استخوان فک در افرادی که ایمپلنت داشتند، تا ۷۰٪ کمتر از کسانی بود که همچنان از دندان مصنوعی استفاده می‌کردند.

 ماندگاری ایمپلنت در مقایسه با دندان مصنوعی

ایمپلنت‌ها در صورت مراقبت صحیح، می‌توانند بیش از ۲۰ تا ۲۵ سال یا حتی تا پایان عمر بیمار دوام داشته باشند. پایه‌ی تیتانیومی آنها در فک جوش می‌خورد و مانند ریشه طبیعی عمل می‌کند.

اما دندان مصنوعی معمولی، از جنس آکریلیک بوده و به مرور زمان:

• دچار ساییدگی و تغییر رنگ می‌شود.
• به‌دلیل تحلیل استخوان فک، لق می‌شود و نیاز به تعویض هر ۵ تا ۱۰ سال دارد.

🔹 نتیجه علمی: دوام ایمپلنت حداقل ۲ تا ۳ برابر بیشتر از دندان مصنوعی است.

همچنین بخوانید >>> ایمپلنت فوری در مشهد

ظاهر و حس طبیعی کدام بهتر است؟

ایمپلنت از نظر ظاهر کاملاً شبیه دندان طبیعی است و هنگام صحبت، خندیدن یا غذا خوردن هیچ‌گونه حرکت یا صدای ناخواسته ندارد. بیمار حس جویدن واقعی را تجربه می‌کند.

در مقابل، دنچر (دندان مصنوعی) بر روی لثه قرار می‌گیرد و معمولاً حس «جسم خارجی» دارد. در برخی بیماران باعث لغزش یا ایجاد زخم در لثه می‌شود.

🔹 نتیجه کاربردی: از نظر زیبایی، ایمپلنت برنده‌ی مطلق است و اعتماد به نفس بیمار را بیشتر برمی‌گرداند.

 هزینه ایمپلنت و دندان مصنوعی در مشهد (یا ایران)

هزینه ایمپلنت به‌طور میانگین بین ۷ تا ۱۵ میلیون تومان برای هر واحد است (بسته به برند و نوع روکش).

در مقابل، دندان مصنوعی کامل فک بالا یا پایین، معمولاً با هزینه‌ای کمتر از یک‌چهارم ایمپلنت کامل فک ساخته می‌شود.

اما در طول زمان، چون ایمپلنت نیاز به تعویض ندارد، ممکن است از نظر اقتصادی به‌صرفه‌تر از دنچرهای چندباره باشد.

🔹 نتیجه مالی: در شروع گران‌تر است ولی در بلندمدت، سرمایه‌گذاری هوشمندانه‌تری محسوب می‌شود.

 طول درمان و زمان پروسه هرکدام چقدر است؟

ایمپلنت درمانی مرحله‌ای است:

1. کاشت پایه در فک
2. جوش خوردن استخوان (۳ تا ۶ ماه)
3. نصب روکش نهایی

اما دندان مصنوعی ظرف چند روز تا چند هفته قابل ساخت و تحویل است.

در مواردی که زمان عامل مهمی است (مثلاً سالمندان یا بیماران خاص)، دنچر گزینه سریع‌تری است.

🔹 نتیجه عملی: ایمپلنت زمان‌برتر ولی با دوام بسیار بیشتر است.

 در چه شرایطی ایمپلنت قابل انجام نیست؟

ایمپلنت نیاز به استخوان فک سالم و شرایط عمومی مناسب دارد. در موارد زیر نیاز به مشاوره یا جایگزین دارد:

• تحلیل شدید استخوان فک (نیاز به پیوند استخوان)
• دیابت کنترل‌نشده یا پوکی استخوان شدید
• درمان‌های رادیوتراپی در ناحیه فک
• استعمال شدید دخانیات

در این بیماران گاهی دنچر متکی بر ایمپلنت (Overdenture) پیشنهاد می‌شود که ثبات بالاتری نسبت به دندان مصنوعی معمولی دارد.

🔹 نتیجه تخصصی: اگر شرایط فک مناسب نباشد، ایمپلنت موقتاً توصیه نمی‌شود تا شرایط استخوان تثبیت شود.

کلام آخر

انتخاب بین ایمپلنت دندانی و دندان مصنوعی، تصمیمی است که باید بر پایه‌ی شرایط فک، سلامت عمومی، سن، و بودجه‌ی بیمار گرفته شود.

اگر به‌دنبال ظاهری طبیعی، دوام بالا و حس جویدن واقعی هستید، ایمپلنت گزینه‌ای بی‌رقیب است. اما اگر به دلایل پزشکی یا مالی ایمپلنت برایتان ممکن نیست، دندان مصنوعی همچنان می‌تواند لبخند شما را برگرداند و عملکرد مناسبی ارائه دهد.

آنچه بیشتر از نوع درمان اهمیت دارد، انتخاب پزشک با تجربه و دلسوز است — کسی که شرایط فک و نیاز شما را دقیق بررسی کند و بهترین مسیر درمانی را پیشنهاد دهد.